
โรคเบาหวาน
โดย พญ.นวนัตน์ ชุติม์วัฒน์เสถียร
คำตอบ : โรคเบาหวาน คือ ภาวะที่ร่างกายมีระดับน้ำตาลในเลือดสูงกว่าปกติ เนื่องจากร่างกายผลิตฮอร์โมนอินซูลินได้ไม่เพียงพอ หรือไม่สามารถใช้อินซูลินได้อย่างมีประสิทธิภาพ
คำตอบ : ปัจจัยเสี่ยงของโรคเบาหวานมีหลายอย่าง เช่น ผู้ที่มีภาวะอ้วน มีประวัติครอบครัวเป็นเบาหวาน มีโรคความดันโลหิตสูง มีระดับไขมันในเลือดผิดปกติ เคยเป็นเบาหวานขณะตั้งครรภ์ มีโรคหัวใจและหลอดเลือด หรือสตรีที่มีภาวะถุงน้ำในรังไข่หลายใบ (PCOS)
คำตอบ : ในระยะแรก อาจยังไม่มีอาการชัดเจน แต่เมื่อระดับน้ำตาลในเลือดสูงมากขึ้น จะเริ่มมีอาการ เช่น หิวน้ำบ่อย ปัสสาวะบ่อย น้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ หรือในบางรายอาจเกิดภาวะน้ำตาลในเลือดสูงเฉียบพลัน มีอาการคลื่นไส้ อาเจียน หายใจหอบ เหนื่อยง่าย ซึมหรือหมดสติได้
คำตอบ : ไม่จริง คนผอมก็สามารถเป็นเบาหวานได้ โดยเฉพาะเบาหวานชนิดที่ 1 ซึ่งมักพบในเด็กหรือวัยรุ่นที่มีรูปร่างผอม
คำตอบ : โรคเบาหวานมีความเกี่ยวข้องกับกรรมพันธุ์ โดยเฉพาะเบาหวานชนิดที่ 2 ผู้ที่มีประวัติครอบครัวเป็นเบาหวานจะมีความเสี่ยงสูงขึ้น อย่างไรก็ตาม กรรมพันธุ์ไม่ใช่ปัจจัยเดียวที่ทำให้เกิดโรค ยังมีปัจจัยอื่นร่วมด้วย เช่น พฤติกรรมการใช้ชีวิต การรับประทานอาหาร และการออกกำลังกาย
คำตอบ : เบาหวานขณะตั้งครรภ์อาจเป็นอันตรายทั้งต่อคุณแม่และทารก คุณแม่มีความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนขณะตั้งครรภ์และการคลอดสูงขึ้น รวมถึงอาจต้องผ่าคลอดมากขึ้น และในระยะยาวมีโอกาสเป็นเบาหวานชนิดที่ 2 ส่วนทารกอาจมีน้ำหนักตัวมากกว่าปกติ มีภาวะแทรกซ้อนหลังคลอด และในอนาคตอาจเสี่ยงต่อโรคอ้วนหรือเบาหวานได้เช่นกัน
คำตอบ : จริง โรคเบาหวานสามารถส่งผลต่อดวงตาได้ เช่น ภาวะเบาหวานขึ้นจอตา ซึ่งเกิดจากหลอดเลือดที่จอประสาทตาเสียหาย ทำให้ตามัว มองเห็นไม่ชัด และหากไม่ได้รับการรักษาอาจนำไปสู่ภาวะตาบอดได้
คำตอบ : จริง ผู้ป่วยเบาหวานมักมีแผลหายช้ากว่าปกติ เนื่องจากระดับน้ำตาลในเลือดสูงทำให้กระบวนการซ่อมแซมเนื้อเยื่อผิดปกติ การไหลเวียนเลือดไม่ดี ส่งผลให้เลือดนำออกซิเจนและสารอาหารไปเลี้ยงแผลได้ไม่เพียงพอ อีกทั้งระบบประสาทส่วนปลายเสื่อม ทำให้รู้สึกเจ็บน้อยลง เมื่อเกิดแผลเล็ก ๆ จึงมักไม่รู้ตัวและไม่ได้รับการดูแลอย่างทันท่วงที
คำตอบ : ไม่จำเป็นต้องงดข้าวทั้งหมด แต่ควรเลือกรับประทานข้าวและคาร์โบไฮเดรตเชิงซ้อนในปริมาณที่เหมาะสมกับกิจกรรมในแต่ละวัน เช่น ข้าวกล้อง ธัญพืช หรือขนมปังโฮลวีต ส่วนอาหารและเครื่องดื่มที่มีรสหวานจัด รวมถึงขนมหวาน ควรหลีกเลี่ยงเพื่อลดระดับน้ำตาลในเลือดให้อยู่ในเกณฑ์ปกติ
คำตอบ : ขึ้นอยู่กับชนิดของโรคเบาหวาน
- หากเป็นเบาหวานชนิดที่ 1 ร่างกายไม่สามารถผลิตอินซูลินได้เลย จำเป็นต้องฉีดอินซูลินตลอดชีวิต
- ส่วนเบาหวานชนิดที่ 2 ร่างกายยังสามารถสร้างอินซูลินได้แต่ไม่เพียงพอ หากควบคุมด้วยอาหารและยาไม่ได้ผล แพทย์อาจพิจารณาให้เริ่มฉีดอินซูลินเพิ่มเติม


